Dawna Kraina Aktualności 30 rocznica katastrofy w Czarnobylu

30 rocznica katastrofy w Czarnobylu

autor Maciej Denenfeld
elektrownia-czarnobyl-18

Noc, w której wybuchł reaktor

Już 26 kwietnia 2016 roku minie 30 lat od katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Tamtej nocy w sterowni bloku nr. 4 doszło do serii wydarzeń, które doprowadziły do przegrzania reaktora, wybuchu wodoru, pożaru i uwolnienia ogromnych ilości promieniotwórczych substancji do atmosfery. Wybuch rozsiał radioaktywny pył i odłamki po całej okolicy. Od tego momentu radioaktywna chmura zaczęła wędrować po świecie a walka z reaktorem i jego szczątkami pochłonęła dziesiątki ludzkich istnień (wg. UNSCEAR, 62 ofiary śmiertelne).Jedyną osobą, której ciała do tej pory nie znaleziono jest Walery Hodemczuk. Pomnik ku jego pamięci znajduje się w jednym z korytarzy bloku nr 3. Zobaczyliśmy go będąc w elektrowni podczas trzeciego dnia pobytu w Prypeci.
Po katastrofie wyznaczono obszar strefy zamkniętej wokół elektrowni w Czarnobylu obejmujący od 125 000 do 146 000 km². Wysiedlono pobliskie miasta, Prypeć i Czarnobyl oraz wszystkie wioski w promieniu ok. 40km. W najbliższej strefie wykluczono możliwość ponownego zasiedlenia. W sumie ewakuowano i wysiedlono ok 350 000 osób (źródło). W dniu przed katastrofą przeprowadzone miały zostać testy reaktora podczas pracy z niską mocą. W trakcie testu sprawdzano jak długo mogą pracować systemy kontrolujące reaktor w sytuacji awaryjnej, na energii wytworzonej z bezwładnego ruchu turbin po znacznym zmniejszeniu dopływu gorącej pary wodnej. Dla pracowników była to procedura przećwiczona i znana ale taki test przeprowadza się zazwyczaj po oddaniu reaktora do użytku a od tego czasu minęło już 3 lata. Nic nie wskazywało na to, że tej nocy dojdzie do tragedii.

W obszarze elektrowni w Czarnobylu docelowo miało pracować w sumie 6 reaktorów. Były to reaktory typu RBMK-1000 o maksymalnej mocy 1MW każdy. Do dnia katastrofy pracowały 4 reaktory. Dwa kolejne bloki były jeszcze w budowie, którą przerwano po wypadku. Typ RBMK to wojskowe jednostki stworzone na potrzeby produkcji pierwiastków promieniotwórczych takich jak pluton i uran-235 (wzbogacenie na poziomie 1.8% i sprawności ok 31%) zmodyfikowane później na potrzeby produkcji prądu. Ich bolączką była niestabilność podczas pracy z niską mocą. Zobacz na pierwszym filmie jakie wartości mocy były dopuszczane i uważane za bezpieczne a do jakich zeszli pracownicy obsługujący reaktor. Do zwiększenia skali problemu przyczynił się także fakt, że w dniu katastrofy reaktor w bloku nr 4 załadowany był paliwem uranowym w 100%. Oznacza to, że podczas wybuchu reaktora, w prętach paliwowych znajdowało się prawie 200 ton uranu!

Jest wiele teorii próbujących wyjaśnić to zdarzenie. Są teorie sensowne, mające podłoże w faktach, spiskowe oraz całkiem dziwne. Powstało wiele książek i filmów na temat tej nocy, w której wybuchł reaktor. Mówią także, że katastrofa przyczyniła się również do upadku komunizmu i Związku Radzieckiego. Zobacz poniżej dwa z wielu dokumentów opisujący sytuację. Nie będę więcej pisał, oglądnij te świetne dokumenty i zobacz co stało się podczas kwietniowej nocy, kiedy na zawsze zmienione zostały losy Ukrainy i tak naprawdę świata.

AZ-5

Podczas naszej wizyty w elektrowni w Czarnobylu weszliśmy do sterowni bloku nr 3, analogicznej do tej jaka znajdowała się w bloku nr 4. Anton, pracownik elektrowni i nasz przewodnik, opisał nam sytuację, którą można zobaczyć na powyższym filmie. A poniżej, krótki urywek naszej rozmowy z Antonem przy konsoli sterującej prętami kontrolnymi i bezpieczeństwa w bloku nr 3. Pokazuje nam przycisk bezpieczeństwa AZ-5 (automatyczny system bezpieczeństwa nr 5), którego użyto w sterowni czwartego bloku w dniu katastrofy.

 

 

Poniżej kilka zdjęć z naszej wizyty w elektrowni. Weszliśmy do budynku głównego, przeszliśmy złotym korytarzem, weszliśmy do sterowni trzeciego bloku i zobaczyliśmy halę turbin. Po opuszczeniu głównego budynku elektrowni weszliśmy do Strefy Zero. Byliśmy pod sarkofagiem i zobaczyliśmy z bliska budowę NovArki, nowej pokrywy, która zabezpieczy blok nr 4 na czas demontażu, który będzie trwał wiele dekad. Obecnie jest to największa ruchoma budowla na świecie.

 

Złoty korytarz w elektrowni. Elektrownia atomowa w Czarnobylu. 30. rocznica katastrofy

Złoty korytarz ma długość prawie 1km.

Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Trzydziesta rocznica katastrofy.

Takie drzwi powitały nas w jednym z korytarzy trzeciego bloku.

Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Trzydziesta rocznica katastrofy.

Po lewej stronie od tych drzwi znajduje się pomnik ku pamięci Walerego Hodemczuka. Jego ciała nigdy nie odnaleziono po katastrofie. Nadal leży pogrzebany pod reaktorem.

 

Pomnik Walerego Hodemczuka. Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Trzydziesta rocznica katastrofy.

Pomnik Walerego Hodemczuka.

Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Eksploracja Strefy Zero. 30 rocznica wybuchu reaktowa.

W sterowni bloku nr 3. Popsuć już bardziej się nie da :) Po prawej widać AZ-5.

Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Trzydziesta rocznica katastrofy.

Jeden z korytarzy prowadzący do hali turbin.

Eksploracja elektrowni w Czarnobylu. 30 rocznica katastrowy i wybuchu reaktorwa w Czarnobylu.

Wracamy z hali turbin. Po lewej za oknami widać było otoczenie bloku nr 3.

Wizyta w elektrowni w Czarnobylu. Eksploracja Strefy Zero. 30 rocznica wybuchu reaktowa.

Widok z parkingu przed blokiem nr 4. Widać sarkofag i pomnik przed wejściem.

Sarkofag bloku nr 4. Eksploracja elektrowni w Czarnobylu. 30 rocznica wybuchu reaktora i katastrofy.

Bliżej już się nie da. To najbliżej gdzie wchodzą turisty ;) Za rurami widać ścianę oddzielającą pracowników budowlanych pracujących przy budowie NovArki. Ściana zmniejsza poziom promieniowania, pozwalając na dłuższą pracę w okolicy sarkofagu.

30 rocznica katastrofy w Czarnobylu.

Pomnik przed jednostką strażacką w Czarnobylu. Upamiętnia bohaterów walczących z pożarem w pierwszych godzinach katastrofy.

30 rocznica katastrofy w Czarnobylu.

Wiele osób zginęło podczas akcji ratowniczej. Oddali swoje życie ratując miliony innych. Z tyłu widać bramę jednostki.

30 rocznica katastrofy w Czarnobylu. Brama jednostki straży pożarnej w Czarnobylu.

To właśnie z tej jednostki straży pożarnej w Czarnobylu wyjechała grupa ratownicza, która dotarła do elektrowni jako druga chwilę po rozpętaniu się piekła.

Zobacz naszą wyprawę do Strefy Wykluczenia od pierwszego dnia.
Zobacz naszą wizytę w NCBJ, gdzie odwiedziliśmy reaktor Maria i przyglądaliśmy się promieniowaniu Czerenkowa.
Przeczytaj jeszcze dobry tekst na temat katastrofy w Czarnobylu przygotowany przez NCBJ.

Na koniec jeszcze jeden film dokumentalny, Bitwa o Czarnobyl. Warto go zobaczyć. Pokazuje trudne chwile podczas walki z szalejącym pożarem i usuwaniem skutków wybuchu przez ukraińskich bohaterów, którzy oddali swoje życie ratując świat.

Zobacz także